The Stroop effect — measure your cognitive control and processing speed.
Το 1935 ο Τζον Ρίντλεϊ Στρουπ δημοσίευσε πείραμα που παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο επαναλήψιμα στην ψυχολογία. Έδειχνε σε ανθρώπους ονόματα χρωμάτων τυπωμένα με ασύμβατη μπογιά — τη λέξη «κόκκινο» με μπλε γράμματα — και ζητούσε να κατονομάσουν το χρώμα της μπογιάς. Οι άνθρωποι επιβράδυναν και έκαναν λάθη σημαντικά συχνότερα απ' ό,τι όταν λέξη και χρώμα συνέπιπταν.
Ο λόγος είναι ότι η ανάγνωση στον εγγράμματο άνθρωπο έχει αυτοματοποιηθεί σε τέτοιον βαθμό που απλώς δεν μπορεί να απενεργοποιηθεί. Η σημασία της λέξης διαβάζεται πριν προλάβετε να αποφασίσετε αν σας χρειάζεται καθόλου και αρχίζει να ανταγωνίζεται τη σωστή απάντηση.
Η διαφορά χρόνου ανάμεσα σε συμβατές και ασύμβατες ασκήσεις ονομάζεται παρεμβολή Στρουπ και χρησιμεύει ως μέτρο γνωστικού ελέγχου — της ικανότητας να καταστείλετε μια αυτόματη αλλά ακατάλληλη αντίδραση υπέρ της απαιτούμενης. Πρόκειται για μία από τις κεντρικές εκτελεστικές λειτουργίες, για την οποία ευθύνεται το πρόσθιο τμήμα της προσαγώγιας έλικας μαζί με τον προμετωπιαίο φλοιό.
Το Στρουπ λειτουργεί πρακτικά σε κάθε εγγράμματο ενήλικα και σχεδόν δεν επιδέχεται εξάσκηση. Μπορείτε να μάθετε να είστε λίγο ταχύτεροι, αλλά η ίδια η παρεμβολή δεν εξαφανίζεται. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα παιδιά που μόλις μαθαίνουν να διαβάζουν το φαινόμενο είναι ασθενές — μεγαλώνει μαζί με την αυτοματοποίηση της ανάγνωσης.
Το αποτέλεσμα του τεστ λαμβάνει υπόψη και τους δύο δείκτες, γιατί ανταλλάσσονται εύκολα μεταξύ τους: μπορείτε να πατάτε πολύ γρήγορα με τίμημα τα λάθη ή πολύ σωστά με τίμημα τον χρόνο. Οι ερευνητές το ονομάζουν συμβιβασμό ταχύτητας και ακρίβειας, και οι καλύτεροι συμμετέχοντες κρατούν υψηλή ακρίβεια χωρίς να θυσιάζουν τον ρυθμό.
Παραλλαγές της άσκησης Στρουπ χρησιμοποιούνται στην κλινική νευροψυχολογία για την αξιολόγηση των μετωπιαίων λειτουργιών, στις έρευνες για την προσοχή, ενώ η συναισθηματική παραλλαγή — όπου αντί για χρώματα χρησιμοποιούνται συναισθηματικά φορτισμένες λέξεις — στη μελέτη των αγχωδών διαταραχών και των εξαρτήσεων. Η απλή ιδέα αποδείχθηκε εκπληκτικά γόνιμη.